Kurucu
Safiye Gümüş Şahan
Finansçı. Tüccar. Mal ararken zanaatı bulan kadın.
Safiye Gümüş Şahan yirmi yılını finans, muhasebe ve uluslararası ticarette geçirdi — sınırlar arasında mal alıp satarak, taşıyarak. Tedarik zincirlerini, kâr marjlarını ve piyasaları anlıyordu. Bir türlü kafasından atamadığı şey ise o malların beraberinde ne taşıdığıydı.
Bir sınırı geçen her nesne bir hikâye taşır. Tedarik zincirlerinin büyük çoğunluğu o hikâyeyi silmek için tasarlanmıştır. Safiye bunu yirmi yıl izledi. Navohi, ne yapması gerektiğine dair kararıdır.
İzmir ile Londra arasında yaşıyor. Seyahat ediyor — Lagos'a, Kyoto'ya, Oaxaca'ya, Tokat'a — hiçbir algoritmanın kopyalayamayacağı bir görsel dile sahip sanatçıları bulmak için. Bu dili Azerbaycan'ın Şaki'sinden gelen ipeğe taşıyor.
Her şeyi başlatan yolculuk
İpek aramaya gitti. Daha eskisini buldu.
Safiye, yıllardır planladığı proje için doğru ipeği bulmak amacıyla ilk kez Azerbaycan'ın Şaki şehrine gitti. İpeği buldu. Ama şehrin birkaç kilometre dışındaki Kiş köyünü de buldu — Kafkasya'nın en eski Hıristiyan kilisesinin hâlâ ayakta durduğu ve Norveçli kaşif Thor Heyerdahl'ın bronz büstünün köy meydanini gözetlediği yeri. Heyerdahl, yakınlardaki Gobustan'ın petroglif oymalı kayalarına bakarak on yıllarca kazı yaptı. Bu inancıyla öldü. Şaki halkı onu minnetle büstüyle onurlandırdı. O büstün önünde duran Safiye, bir tekstil markası kurmadığını anladı. Her zaman birbirine bağlı olmuş ama bunu unutmuş dünyalar arasında bir köprü kurduğunu anladı.
Kiş köyü, Azerbaycan. Alban Kilisesi, MS 1. yüzyıla tarihlenen Kafkasya'nın en eski Hıristiyan yapısı kabul ediliyor.
Kendi sözleriyle
“Ticaret hayatımın yirmi yılını, dünyanın malları bir yerden başka bir yere nasıl taşıdığını öğrenerek geçirdim. Navohi, hikâyenin hayatta kaldığı bir tedarik zinciri kurma girişimim.”
“Şaki'nin kelaghayi ustalarının tekniklerini yazmadıklarını öğrendiğimde susamadım. Narmin Hasanova'nın bir galıbı ipeğe ilk bastığını izlediğimde, yirmi yıllık finans hayatımda neyin eksik olduğunu anladım: belgelenemeyen şeyin değerini.”
“Bir geleneği kurtarmaya çalışmıyorum. Geleneklerin kurtarılması gerekmez — bir izleyici kitlesi gerekir.”
— Safiye Gümüş Şahan
Sanatçı mısınız?
Navohi, eseri bir yere, bir geleneğe, bir malzemeye köklü sanatçıları arıyor. Görsel dili miras alınmış ve derinleştirilmiş olanlara. Bu sizseniz, Safiye'nin sizi tanımak ister.
Eserinizi Gönderin →